Slimme engineering versnelt modernisering Maaslijn
Door elektrificering, uitbreiding en veiligheidsverbeteringen wordt de Maaslijn sneller, betrouwbaarder en duurzamer. In opdracht van Swietelsky Rail Benelux ontwierp ABT de funderingen voor de bovenleidinginstallaties op het 88 kilometer lange traject.
Buispaalfundering bespaart tijd en ruimte
Vanuit Swietelsky was het de wens een innovatieve buispaalfundering toe te passen; een eigen ontwerp dat eerder in Engeland werd gebruikt. Om te bepalen of deze fundatie ook geschikt was voor de Maaslijn werd ABT gevraagd een vergelijkend onderzoek uit te voeren. “In het voorontwerp onderzochten we verschillende funderingstypen: betonfunderingen, buispalen en andere fundamenten”, vertelt Job Janssen, specialist geotechniek bij ABT en projectleider op deze opdracht. “Hieruit bleek de buispaal uitstekend te presteren op weerstand tegen vervormingen. Bovendien gaf dit fundament meer ontwerpruimte voor de bovenleiding. Bijvoorbeeld voor een lichtere mast.”
Ook zorgt de buispaalfundering voor tijdwinst. Belangrijk op de Maaslijn, met maar liefst 2.000 fundaties. “In Nederland zijn in het verleden met name betonfundaties toegepast”, legt Job uit. “Daarvoor moet je een gat graven van 70 centimeter diep en 2,5 bij 2,5 meter breed, en dat 2.000 keer. Met buispalen heb je dat niet, die tril je er simpelweg in. Dit beïnvloedt de omgeving minder én bespaart een hoop werk en tijd in de uitvoering.”
Automatisering als sleutel tot succes
De grote uitdaging zat in de lengte van het traject. “Op zo’n lang traject krijg je te maken met onder meer uiteenlopende bodemgesteldheid en grondwaterniveaus”, vertelt Job. “Om te voorkomen dat wij voor elke kilometer de berekening handmatig moesten maken, hebben we dit geautomatiseerd.”
Het team modelleerde met de engineering software PLAXIS 3D verschillende deelgebieden, rekening houdend met bodemgesteldheid, grondwaterstanden en de ligging van de spoorlijn op bijvoorbeeld een talud.
“Op basis van die data bepaalden we welke paallengte voldoet. We onderzochten lengtes van 4 tot 7 meter. Uiteindelijk bleek die 4 meter in alle deelgebieden te voldoen.”
Een ander belangrijk aandachtspunt was corrosie van de buispalen. “Ons uitgangspunt was een levensduur van 80 jaar”, aldus Job. “In onze berekeningen zijn we uitgegaan van een minimale wanddikte die na corrosie overblijft en nog steeds voldoende zekerheid biedt. Zo is een optimaal ontwerp ontstaan, met zo min mogelijk materiaal.”
Foto Maaslijn © ProRail, Gerrit Serne
“Dat is uiteindelijk de grootste waardering; dat je weer gevraagd wordt voor een volgend traject.”
Uitvoering in volle gang
Het project is inmiddels in uitvoering, waarbij de eerste kilometers al zijn voorzien van buispalen. ABT blijft betrokken bij uitvoeringsvragen, bijvoorbeeld over het effect van trillingen bij boring nabij kabels of leidingen. Job kijkt met trots terug op de automatisering en de uniforme uitwerking van uitgangspunten per deelgebied. “Het op deze manier aanpakken van een project leidt tot een iets hogere initiële investering, maar dat betaalt zich zeker terug in de uitvoering.” Het resultaat: een flinke besparing voor de opdrachtgever en mogelijk nieuwe opdrachten voor weer andere trajecten. “Dat is uiteindelijk de grootste waardering: dat je samenwerking met een opdrachtgever dusdanig verloopt dat je weer gevraagd wordt voor een volgend traject”, sluit Job af.
Foto’s nachtwerkzaamheden © Andere Bouwfotografie
Dit artikel is gepubliceerd in de winter 2025 editie van ABT Magazine.