Van 95 losse projecten naar één slim datamodel
TenneT, beheerder van het landelijke hoogspanningsnet, realiseert een cruciale 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Rilland en Tilburg als onderdeel van het traject Borssele-Tilburg. Strukton Wegen & Beton won het perceel Rilland-Moerdijk. Het betreft hier 127 locaties voor hoogspanningsmasten, waarvan 95 nieuwe. Aan abtWassenaar en ABT de uitdagende opgave om binnen afzienbare tijd de bijbehorende funderingsontwerpen te leveren: een opgave die zonder innovatieve aanpak onhaalbaar zou zijn.
“Als straks buiten blijkt dat er grote paalmisstanden ontstaan, weten we op voorhand wat er moet gebeuren.”
Slimme standaardisering
Het TenneT-project Rilland-Moerdijk is meer dan een complex infrastructuurproject. Het is een showcase van de toegevoegde waarde van standaardisatie en slimme automatisering, vertelt het betrokken team. “Natuurlijk hadden we deze opdracht kunnen benaderen als 95 losse projectjes met ieder een eigen oplossing. Dat was, gezien de grootte van de opgave en het korte tijdsbestek, echter geen optie. Onze insteek in de tender was dan ook om hier één pakket van te maken. Dat zorgde wel voor een extra laag complexiteit”, vertelt integraal ontwerpleider Kobus van der Zwaal van ABT. Samen met Klaas-Anne
van der Heide, disciplineleider constructies vanuit abtWassenaar, projectleider geotechniek Thomas
Lankreijer van ABT en het team werd daarom gekozen voor standaardisering en automatisering.
Robuust ontwerp verkleint faalkansen
Het team pakte het probleem bij de kern aan. “We analyseerden de paalmisstanden van 3000 palen
uit een ander TenneT-project”, licht Klaas-Anne toe. “We keken dus niet alleen naar de norm uit de tender, maar ook naar wat je in de praktijk meet.” Die analyse leidde tot een versimpeld en robuuster ontwerp met grotere palen en twee type funderingsconstructies, een 1-paals- en een 3-paalspoeroplossing. Nadat het ontwerp gestandaardiseerd was, werd het mogelijk automatisering toe te passen om de snelheid te verhogen en faalkansen te verkleinen. Die volgorde is essentieel, vertelt Thomas: “Automatiseren mag nooit het doel zijn, en daarom zijn we begonnen met structureren, vervolgens standaardiseren en daarna automatiseren. Deze fabrieksmatige aanpak zijn we niet gewend in de infra. Maar het móet, willen we de grote opgave die er ligt – een toekomstbestendige netwerkcapaciteit realiseren – het hoofd bieden.”
Datamodel als ruggengraat
De automatisering draait om een geavanceerd datamodel in Relatics. Alle ontwerpinformatie – van lijnstukken tot sonderingen, en van mastvoeten tot paalfunderingen – is voor alle 95 locaties gestructureerd vastgelegd. “Elk getal is traceerbaar: wanneer het is ingevoerd, door wie, wanneer het is gewijzigd”, licht Kobus toe. “Tegelijkertijd heeft TenneT eisen meegegeven voor locaties, palen en poeren. Ook die match hebben we gemaakt. We weten dus precies welke eisen voor welke onderdelen gelden en kunnen vaststellen of het ontwerp daaraan voldoet.”
De specialisten van Oosterhoff Digital schreven scripts die de data automatisch inlezen, berekeningen uitvoeren en resultaten terugschrijven naar het model. Vanuit dat model worden vervolgens 3D-modellen gebouwd en tekeningen gegenereerd. Zo heeft het team de dataflow volledig onder controle.
Flexibiliteit bij paalmisstanden
De kracht van het systeem blijkt vooral bij onverwachte situaties. Zo ontwikkelt het team nu scenario’s voor mogelijke paalmisstanden tijdens de bouw. “Als straks buiten blijkt dat er grote paalmisstanden ontstaan, weten we op voorhand wat er moet gebeuren”, vertelt Klaas-Anne. “Richting de gemeente is direct duidelijk wat er moet veranderen aan de vergunning en ook Strukton kan meteen handelen. De benodigde extra wapening is al berekend en kan direct naar de locatie worden gebracht. Normaal gesproken zou er paniek ontstaan bij een afwijking. Nu passen we de data aan, doorlopen we met één druk op de knop de berekening opnieuw, en hebben we direct de nieuwe getallen. Zo voorkomen we vertraging en maken we een veiliger ontwerp.”
“De aanpak van standaardiseren en automatiseren is toepasbaar op veel meer dan alleen de fundering van hoogspanningsmasten.”
Investering met toekomstwaarde
Het totale project is opgedeeld in vijf batches, waarvan de eerste batch van 27 masten begin november is opgeleverd. De aanpak van standaardisering en automatisering vroeg een flinke investering vooraf, in tijd en geld. “Maar het werpt nu zijn vruchten af”, vertelt Klaas-Anne. Kobus knikt: “Bovendien is deze aanpak toepasbaar op veel meer dan alleen de fundering van hoogspanningsmasten, eigenlijk op alle onderdelen die repetitief terugkomen in projecten. Denk aan sanitaire ruimtes in kantoren, of vergaderzalen. Ons advies: stop je tijd en energie in de aspecten die projecten uniek maken, en laat de automatisering de rest doen. Dan worden projecten veel leuker om te doen.”
De drie heren kijken positief naar de toekomst. “We kijken uit naar het volgende tracé waar we dit ontwerp weer kunnen toepassen”, besluit Thomas.
Samenwerking als succesfactor
abtWassenaar en ABT werken als Oosterhoff-werkmaatschappijen al jaren samen, net als beide bedrijven met Strukton. Die vertrouwde samenwerking blijkt essentieel voor het projectsucces. “Zolang ik hier werk, werken we goed met abtWassenaar samen. Het is een mooie synergie”, vertelt Thomas. “Via ontwerpateliers en samenwerkdagen borgen we open communicatie met Strukton”, vult Klaas-Anne aan. “De werkrelatie is gebaseerd op wederzijds vertrouwen en bewezen resultaten, waardoor Strukton bij dit complexe project opnieuw koos voor de expertise van beide bedrijven.”
De werkzaamheden op het traject Rilland-Moerdijk betreft, naast het ontwerpen en produceren van funderingen voor hoogspanningsmasten, ook de aanleg van werkwegen en -terreinen en het amoveren van bestaande masten.
Dit artikel is gepubliceerd in de winter 2025 editie van ABT Magazine.
Foto’s team: Kobus van der Zwaal (© Dingena Mol) , Thomas Lankreijer (© Sander Koning) en Klaas-Anne van der Heide (© Vera de Vries)
