Van ontwerpkeuze naar duurzame gevel: parametrisch ontwerpen in de houtbouw
Bij houtbouw bestaat vaak een spanningsveld tussen bouwfysische prestaties, constructieve eisen en milieubelasting. In haar afstudeeronderzoek onderzocht Danica Kovacevic, student aan De Haagse Hogeschool, hoe parametrisch ontwerpen kan bijdragen aan het ontwerpen van houtskeletbouw (HSB) gevels, met specifieke aandacht voor CO2-reductie en comfort.
Het doel was het ontwikkelen van een methode waarmee in de ontwerpfase meerdere HSB-gevelvarianten kunnen worden ontworpen en beoordeeld op pakketdikte, thermische prestatie, daglichttoetreding, constructieve doorbuiging, brandveiligheid en milieubelasting (MPG en de Paris Proof Indicator (PPI)).
Allereerst is via literatuuronderzoek gekeken naar de toepassingsmogelijkheden van parametrisch ontwerpen en naar geschikte materialen voor HSB-gevelelementen. Vervolgens is voor de opzet van een parametrisch model een iteratief ontwerponderzoek toegepast. Tussen de eerste en tweede iteratie is de impact van individuele materialen geanalyseerd, om zo het onderzoekskader verder aan te scherpen. Uiteindelijk is er een parametrisch model ontwikkeld in Rhino gecombineerd met Grasshopper.
De resultaten van dit model zijn weergegeven in een interactief dashboard, waarin men ontwerpvarianten kan filteren en vergelijken. De conclusie: er bestaat geen ‘optimale’ gevel die op alle prestatie-indicatoren maximaal scoort. In plaats daarvan is een selectie gemaakt van drie gevelopbouwen: een ontwerp met de laagste milieubelasting, een ontwerp met de hoogste daglichttoetreding, en een gemiddeld ontwerp dat zich bevindt tussen daglichttoetreding en milieubelasting.
Uit de analyse blijken diverse zaken. Zo presteren gevels met een lage CO2-impact vaak minder gunstig op daglichttoetreding. Gevelopbouwen met een betere thermische prestatie hebben meestal een hogere milieubelasting. En dunnere pakketten hebben vaak een lagere milieubelasting, maar zijn minder gunstig voor de constructieve doorbuiging en de thermische prestatie.Parametrisch ontwerpen maakt al deze afhankelijkheden inzichtelijk.
Het onderzoek toont aan dat parametrisch ontwerpen ondersteunt bij integraal ontwerpen, herontwerp voorkomt én het mogelijk maakt duurzame ambities te vertalen naar maakbare, goed presterende geveloplossingen.
Dit artikel is gepubliceerd in de Zomer 2026 editie van ABT Magazine.