Bouwfysici Veronika Heidegger en Ad van der Aa benoemd tot Jaap Oosterhoff Visiting Professors
Vanuit hun brede ervaring in de bouwfysica delen zij een heldere boodschap met studenten en onderzoekers: bouwfysica gaat niet in de eerste plaats over het voldoen aan regels en labels, maar over het begrijpen, voorspellen en realiseren van de werkelijke prestaties van gebouwen.
Veronika is senior adviseur bouwfysica bij ABT. In haar werk richt zij zich op integrale vraagstukken rond onder meer comfort, energie, klimaat en gebouwprestaties. Ad is eveneens senior adviseur bouwfysica bij ABT en combineert specialistische kennis met jarenlange ervaring in ontwerp, onderzoek en kwaliteitsborging. Samen brengen zij verdieping én praktijkervaring naar het onderwijs.
Van berekening naar werkelijke prestatie
Bouwfysica gaat over de invloed van warmte, vocht, geluid, licht, lucht en brandveiligheid op comfort, gezondheid, veiligheid en duurzaamheid. Normen maken kwaliteit toetsbaar en bieden houvast, maar vertellen niet het hele verhaal. Een gebouw kan formeel aan de eisen voldoen en toch anders functioneren dan gebruikers verwachten. Daarom draait het volgens Veronika en Ad om de vraag wat er achter de uitkomst van een berekening schuilgaat.
Modellen blijven daarbij onmisbaar, maar zijn altijd een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Gebouwen veranderen in de tijd, worden op uiteenlopende manieren gebruikt en krijgen te maken met een veranderend klimaat.
Veronika: “De vraag is niet alleen hoe nauwkeurig een berekening is, maar ook hoe robuust een ontwerp blijft wanneer omstandigheden veranderen. Juist dan zie je hoe goed een gebouw werkelijk presteert.”
Meten, begrijpen en blijven leren
De kern van het vak is volgens Veronika en Ad nog altijd: observeren, meten en begrijpen wat er werkelijk gebeurt. Op basis daarvan ontwikkelen ingenieurs modellen, doen zij voorspellingen en ontwerpen zij oplossingen. Na realisatie moet vervolgens worden getoetst of de verwachtingen kloppen. Sensoren, monitoring en data-analyse maken deze leercyclus steeds krachtiger.
Ad: “We moeten terug naar de kern van het vak. Begrijpen en doorgronden welke fysische processen spelen, meten wat er werkelijk gebeurt en onze modellen en aannames daaraan toetsen.”
Ook AI kan routinematig werk versnellen en ruimte creëren voor diepgaandere analyses. Maar automatisering vergroot juist het belang van vakinhoudelijk inzicht. Ingenieurs moeten aannames herkennen, uitkomsten kunnen beoordelen en weten wanneer een computerantwoord niet betrouwbaar is. Die verantwoordelijkheid kan technologie niet overnemen.
Leren over de grenzen van onderwijs en praktijk
Tijdens hun periode aan de TU Delft verzorgen Veronika en Ad gastcolleges en workshops en dragen zij bij aan een openbare lezing binnen de BK Talks-reeks. Binnen de mastertrack Building Technology gaan zij met studenten en onderzoekers aan de slag met actuele bouwfysische vraagstukken. Zo verbinden zij academische kennis aan ervaringen uit echte projecten en stimuleren zij kritisch denken over modellen, onzekerheden en prestaties in de praktijk.
Hun bijdrage aan het programma sluit aan bij de ambitie van ABT: in 2030 realiseren we samen klimaatpositieve projecten voor toekomstige generaties. Om die ambitie waar te maken, is het belangrijk om kennis te delen, kritisch te blijven kijken naar de werkelijke prestaties van gebouwen en inzichten uit onderwijs, onderzoek en praktijk met elkaar te verbinden. Met hun gastcolleges en workshops dragen Veronika en Ad daar vanuit de bouwfysica aan bij.
Over het programma
Het Jaap Oosterhoff Visiting Professor-programma is een meerjarig initiatief van de afdeling Architectural Engineering & Technology van de TU Delft, in samenwerking met Oosterhoff en innovatiedenktank Quake. Het brengt experts uit de praktijk samen met studenten en onderzoekers rond urgente thema’s in de gebouwde omgeving. Via onderwijs, workshops en openbare gesprekken wil het programma academische kennis en praktijkervaring dichter bij elkaar brengen.
Het programma is vernoemd naar Jaap Oosterhoff, die in 1953 in Arnhem zijn ingenieursbureau begon: de oorsprong van het huidige ABT en Oosterhoff. Zijn overtuiging dat specialistische kennis, samenwerking en maatschappelijke verantwoordelijkheid samenkomen in een betere leefomgeving, klinkt nog altijd door in het programma. Met hun bijdrage bouwen Veronika en Ad daarop voort, vanuit de bouwfysica en met de werkelijkheid als belangrijkste toetssteen.