SteelMatch geeft staalhergebruik voorsprong
In de EU wordt 16% van het staal hergebruikt als staalprofiel, en zo’n 90% omgesmolten (Bron: Bouwen met Staal). “Onacceptabel in een tijd waarin we circulair potentieel maximaal moeten benutten”, vindt constructief modelleur/constructeur Mart Jan Cuperus (22). Hij ontwikkelde SteelMatch: deze tool bepaalt automatisch welk geoogste staalprofielen het beste passen in een nieuw constructief ontwerp en op welke plek. Snel, betrouwbaar, datagedreven en zonder concessies aan kwaliteit en veiligheid.
Van idee naar realiteit
Het idee ontstond eind 2024 bij de ontwikkeling van een parkeergarage op Schiphol. Collega Jelle Roks vroeg Mart Jan: kunnen we het staal van een gesloopt gebouw hergebruiken in de nieuwe parkeergarage? “Die vraag sprak me direct aan. Door de lage percentages hergebruik laten we een enorme kans liggen om duurzaam te bouwen. Waarom kiezen voor nieuwe materialen als we ook met bestaande iets heel moois kunnen maken en zo de CO2-impact beperken?”
En dus begon Mart Jan na te denken over een digitale tool die geoogst staal matcht met een nieuw constructief ontwerp. “Ik heb me verdiept in programmeren en met AI als hulpmiddel, praten met collega’s en uitproberen kwam ik tot op eigenschappen als lengte, sterkte, stijfheid en geometrie. Vervolgens zorgt het voor de optimale inpassing van het donorstaal in het constructief ontwerp, met minimaal verlies van materiaal door slim te snijden.”
Ontelbare puzzelstukjes automatisch gelegd
SteelMatch is een BIM-gedreven workflow: de profielinformatie van het donorstaal en het nieuwe ontwerp komen rechtstreeks uit het Revit-model. De tool werkt daarnaast met randvoorwaarden die door experts zijn opgesteld en per project aangepast kunnen worden aan de eisen van de opdrachtgever. Denk aan functionele eisen zoals een maximale profielhoogte in een bepaalde ruimte. Daarnaast kan de tool rekening houden met een bouwplanning waarbij staal gefaseerd beschikbaar komt. “Je kunt de tool meegeven wanneer welk profiel beschikbaar is voor hergebruik, zodat de bouw niet stagneert.” Bovendien is de tool razendsnel. Mart Jan gebruikt een puzzelmetafoor: “Stel je hebt duizend puzzelstukjes die op meerdere plekken passen, maar slechts op één manier het perfecte geheel maken. Zoek je dat met de hand uit dan ben je nooit zeker van de ideale match. Want past dat stukje dat je bovenaan legt niet veel beter op elders? En is dat vrijgekomen stukje daar niet perfect voor weer een andere plek? SteelMatch legt die puzzel automatisch.” Dit vergelijken en inpassen gaat razendsnel. “Bij 500 donorprofielen en 500 mogelijke nieuwe toepassingen zijn er 250.000 vergelijkingen te maken. Met de hand is dat onbegonnen werk. SteelMatch deed dit bij Schouwburg Ogterop in enkele minuten.”
Beeld: © Symmertys
Voor ontwerper, opdrachtgever én aannemer
In eerste instantie was de tool bedoeld voor ontwerpers, maar uitvoerende partijen en staalconstructiebedrijven hebben er net zoveel baat bij. “SteelMatch geeft heel precies aan: dit profiel gaat naar díe plek. Blijkt na het oogsten dat het profiel niet de gewenste kwaliteit heeft dan wijst de tool snel een alternatief aan. Voor een aannemer is dat goud waard.” Voor opdrachtgevers biedt de tool vroeg in het proces inzicht in wat herbruikbaar is, en daarmee betere onderbouwing voor keuzes en budgetten.
Het praktische vraagstuk: opslag en logistiek
Wie met donorstaal wil werken, stuit vroeg of laat op een praktisch vraagstuk: waar laat je het materiaal als het nog niet direct gebruikt wordt? Mart Jan is eerlijk over de grenzen van de tool. “SteelMatch maakt het voor de ingenieur makkelijker, maar uiteindelijk moet de bouwer het waarmaken. We zien dat het knelpunt misschien wel meer dáár ligt dan in de theoretische mogelijkheid. De samenwerking tussen ontwerpers en bouwers is dus essentieel om toepassing van circulair staal te laten slagen!” Opslag en logistiek zijn nog geen onderdeel van de tool, maar liggen wel in het verschiet.
Om de tool te verfijnen, werd deze – in samenspraak met projectleider Ronald Wenting – toegepast bij de vernieuwbouw van Schouwburg Ogterop in Meppel. “Qua donorstaal een compacter project dan Schiphol en daardoor overzichtelijker. Uiteindelijk liet SteelMatch zien dat hier 80% van de bestaande staalconstructie herbruikbaar is, een enorme CO2-reductie.”
Schouwburg Ogterop in Meppel © KRFT | Paul de Ruiter Architects VIVID
Breder dan staal
Momenteel wordt SteelMatch toegepast bij de grootschalige, duurzame renovatie van het Paleis van Justitie in Den Haag. “Daar zien we ook de bredere mogelijkheden ervan. Zo voegen we hier, naast staal, ook andere oogstmaterialen toe zoals kozijnen. Het vergt inzet van het betrokken team, maar is wel de toekomst: steeds vaker duurzaam bouwen met wat er al is, of dat nu staal, houten kozijnen of plafondplaten zijn.”
Vanwege de unieke kwaliteiten is SteelMatch ingezonden voor De Vernufteling 2026, de jaarlijkse prijs van Koninklijke NLingenieurs en techniektijdschrift De Ingenieur voor het advies- of ingenieursbureau met het meest vindingrijke project. Los van de uitkomst hoopt Mart Jan dat de inzending mensen triggert. “Ik hoop dat opdrachtgevers zien dat duurzaam hergebruik gewoon mogelijk is. De expertise van de ingenieur gecombineerd met de rekenkracht van een tool als SteelMatch biedt een wereld aan mogelijkheden. Laten we over tien jaar standaard bouwen met tweedehands materialen!”
Dit artikel is gepubliceerd in de Zomer 2026 editie van ABT Magazine.
